Gemmoterapia

» Opublikowano przez dnia 23.02.2017 w Dieta | komentarze 2

Gemmoterapia

 Gemmoterapia to dział fitoterapii wykorzystujący do leczenia pączki liściowe, pączki pędów, pączki kwiatów, pączki korzeni, pączki kłączy, pączki bulw rozmaitych roślin. Cechą charakterystyczną surowca wykorzystywanego do gemmoterapii jest obecność tkanki merystematycznej (tkanki twórczej, czyli wzrostowej roślin). 

Pączki roślin zawierają takie składniki jak:  żywice, trójterpeny, saponiny, flawonoidy, aminokwasy, kwas salicylowy, olejek eteryczny, witaminy (P, C, B), garbniki, śluzy, wielocukry, fitohormony, fitosterole i sole mineralne.

Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa gemma, które oznacza cenny kamień albo roślinny pączek. Gemmoterapia jako dziedzina nauki  zaczęła się rozwijać w połowie XX wieku i zakłada, że w tych cennych pączkach po pierwsze jest dużo większa  ilość i koncentracja substancji czynnych, niż w pełni ukształtowanych częściach rośliny, po drugie zaś, że krąży w nich coś w stylu „energii życiowej”. 

Współczesną gemmoterapię, wszystko to, co wiemy o pączkach, zawdzięczamy Polowi Henry’emu, który był belgijskim lekarzem i wielkim miłośnikiem botaniki. Systematycznie przez lata prowadził wiele badań nad wpływem pączków na nasz organizm i udowodnił ich dobroczynne działanie w latach 50 XX wieku. Nie był jednak pierwszą osobą, która się nimi zainteresowała. W średniowieczu niedorozwinięte części roślin były przedmiotem zainteresowania alchemików. Na przełomie XV i XVI wieku lekarz Paracelsus (zwany zresztą ojcem medycyny nowożytnej) potrafił określonym częściom rośliny przypisać konkretne prozdrowotne właściwości. W moim domu jeden z przejawów gemmoterapii, czyli syrop sosnowy,  jest robiony każdej wiosny.


Pączki roślin są bardzo silnymi środkami i mają wpływ na nasz organizm:

– regenerują komórki (brzoza, pokrzywa),

– oczyszczają organizm (pokrzywa, brzoza, sosna, topola),

– wzmacniają odporność (sosna, brzoza, czarna porzeczka),

– działają przeciwzapalnie, antybakteryjnie, antywirusowo (olcha, sosna, brzoza, buk, topola), 

– wspomagają leczenie trądziku (sosna, topola, brzoza, jałowiec), 

– łagodzą dolegliwości po menopauzie (leszczyna, olcha),

– wzmacniają serce, obniżają ciśnienie (jałowiec), 

– uspokajają i łagodzą nerwicę (buk).

Czarna porzeczka odtruwa organizm i łagodzi objawy alergii, jałowiec pomaga w regeneracji wątroby, a olcha i topola działa moczopędnie.

Opiszę zbieranie i wykorzystanie różnych pączków roślin, w takiej kolejności jak pojawiają się w przyrodzie. Zaczynam opisywać ten temat w „pączkowy dzień”, czyli w Tłusty Czwartek, ale to chyba przypadek ( chociaż wierzę, że w życiu nie ma przypadków…).

 

I. Pączki topoli ( Gemmae Populi) zbierałam 23 lutego 2017 r.

paczki-topoli

Pączki topoli osiki

 

W fitoterapii ( wg dr H. Różańskiego) wykorzystywane są pączki różnych gatunków topoli:

1. Topola czarna – Populus nigra L.
2. Topola balsamiczna – 
Populus balsamifera L.
3. Topola biała – 
Populus alba L.
4. Topola osika –
 Populus tremula L.

Pączki powinny być zbierane od stycznia do maja i suszone w temperaturze do 40 st. C. Można też wykorzystywać pączki świeże. Cennym surowcem są także nierozwinięte pączki kwiatowe topoli zbierane od kwietnia do maja.

Skład chemiczny. Pączki wszystkich gatunków topoli zawierają żywice, olejek eteryczny – do 2% (kariofilen, cyneol, seskwiterpeny), glikozydy fenolowe salicylowe (salicyna, populina, salikortyna, tremulacyna, tremuloidyna, garbniki katechinowe, flawonoidy (chryzyna, chalkony), saponiny, alkohol gentyzynowy (salirepozyd), fitohormony.

Działanie: przeciwzapalne, oczyszczające, moczopędne, przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, przeciwgorączkowe, napotne, przeciwreumatyczne, przeciwartretyczne, antyseptyczne, odkażające, żółciopędne, przeciwhemoroidowe, przyspieszające gojenie ran, przeciwłojotokowe, przeciwtrądzikowe.Przetwory z topoli zwiększają wydalanie kwasu moczowego z ustroju o 71%.

Zastosowanie: dna (skaza moczowa, artretyzm), reumatyzm, bóle różnego pochodzenia (mięśni, stawów, nerwobóle = neuralgie), kamica moczowa i żółciowa, niedobór żółci, hemoroidy, obrzęki pochodzenia reumatycznego, nerwice wegetatywne, owrzodzenia błon śluzowych, afty, liszaje, wypryski, atopowe zapalenie skóry, ropnie, trądzik, łuszczyca, stany pozawałowe, osłabienie, choroby zakaźne, przeziębienie, trudno gojące się rany, łojotokowe zapalenie skóry, stan zapalny odbytu, stany zapalne narządów płciowych, zapalenie gardła, stany zapalne zatok obocznych nosa, zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli.

Przetestowałam na sobie, (w trakcie lekkiego przeziębienia), działanie pączków topoli osiki, którą zbierałam na peryferiach Częstochowy w lutym 2017. Zrobiłam też maść topolową na smalcu gęsim, do nacierania ciała przy nerwobólach i reumatyzmie.

1. Antygrypowy napar z topoli i antytrądzikowy płyn:
1 łyżkę świeżo zebranych i rozdrobnionych pączków topoli załam szklanką ciepłej wody i pod przykryciem doprowadziłam do wrzenia. Odstawiłam na 15 minut, potem przecedziłam. Zaleca się pić po pół szklanki, 2 razy dziennie między posiłkami, przy chorobach zakaźnych, kaszlu, przeziębieniu – pierwsza dawka 150 ml, potem 100 ml co 2 godziny. Można osłodzić miodem naturalnym. Sam napar można stosować do okładów, przemywania skóry przy cerze trądzikowej.

2. Maść topolowa – rozgrzewająca( wg ziolowawyspa.pl)

Do czystego słoja wrzuciłam rozdrobnione pączki topoli, zeskrobaną i pociętą korę topoli, łyżkę żywicy ( np. sosnowej), lekko ubiłam i zalałam alkoholem – tylko do przykrycia. W zakręconym słoiku odstawiłam na noc, np. na kaloryfer. Temperatura nie powinna przekraczać 50 st. C. Rano stopiłam 200 ml tłuszczu zwierzęcego – smalcu gęsiego. Tłuszczem o temperaturze do 60 st. C zalałam rozdrobnioną masę roślinno – żywiczną. Wstawiłam do piekarnika rozgrzanego do temperatury 50 st. C. Potrzymałam w nim 2 godziny, ale co 20-30 minut otwierałam piekarnik i wstrząsałam słoikiem. Pozostawiłam do ostygnięcia w piekarniku. Gdy tłuszcz był lekko ciepły przecedziłam masę do szklanego słoiczka. Maść trzeba przechowywać w lodówce.

II.  Pączki leszczyny (Gemmae Coryli) zbierałam 1 marca 2017 roku.

kwiaty-leszczyny       kwiat-zenski-leszczyny

Męskie kwiatostany leszczyny ( tworzą pyłek)  i żeński kwiat ( z niego powstanie orzech laskowy)

 

Leszczyna pospolita (orzech laskowy) Corylus acellana L. dostarcza pączki liściowe i pączki kwiatowe (kwiaty męskie!). Surowce zbiera się od stycznia do kwietnia i suszy w temperaturze pokojowej. Surowiec zawiera flawonoidy, śluzy, fitohormony, fitosterole, fitochinony, kwasy (chlorogenowy, benzoesowy, betulinowy, alantoinowy, katechinowy, salicylowy), garbniki, sacharydy, trójterpeny, olejek eteryczny oraz żywicę.

Ma działanie przeciwzapalne, estrogenne, antyseptyczne, odtruwające, przeciwwysiękowe, moczopędne, lekko ściągające.

Wykorzystuje się ją przy leczeniu: zaburzenia hormonalne, zaburzenia przemiany materii, zatrucia, nieżyty przewodu pokarmowego, przewlekłe choroby skórne na tle autoagresji i zaburzeń metabolicznych, zapalenie układu moczowego i płciowego, zapalenie układu oddechowego, zapalenie gruczołu mlekowego (piersi). Ponadto do przemywania schorzałej skóry i okładów na oczy (zmęczenie, stan zapalny, opuchnięcie, cienie pod oczami, pieczenie oczu).

Z pączków kwiatowych leszczyny można sporządzić m. in:

Napar z pączków leszczyny

Napar: 2-3 łyżki pączków rozdrobnionych zalać 2 szklankami wrzącej wody, naparzać przez 20 minut, przecedzić. Pić 2-3-4 razy dziennie po 200 ml. Można podawać niemowlętom. Przy zapaleniu piersi stosować okłady 30-minutowe. Ponadto do przemywania schorzałej skóry i okładów na oczy (zmęczenie, stan zapalny, opuchnięcie, cienie pod oczami, pieczenie oczu).

Herbatka z męskich kwiatów leszczyny

Herbatka ma żółty kolor ze względu na pyłek. Smakuję wyśmienicie. Podczas picia takiej herbatki do naszego organizmu dostarczamy dużo witamin oraz minerałów.

Składniki:

– jedna łyżka męskich kwiatów leszczyny

– filiżanka gorącej wody

– ksylitol lub miód.

Do filiżanki wsypać męskie kwiaty leszczyny. Zalać je gorącą wodą. Przykryć wszystko talerzykiem i odstaw na około 10 minut. Można posłodzić do smaku lub dodać:

– pączki lub igły sosny

– sok z cytryny lub rokitnika

– liście świeżej pokrzywy

– pączki olszy

Ocet z pączków leszczyny

Ocet można stosować jako płukanki do włosów, lotion lub tonik przy alergiach skórnych i łuszczycy. Pączki kwiatowe można zalać octem np. winnym, jabłkowym.

Składniki:

– 2 litry wody

– 10 łyżek cukru

– 100 ml octu jabłkowego

– 50 gramów męskich kwiatów leszczyny

– pół jabłka

Do garnka wlać wodę i wsypać cukier. Wymieszać i doprowadzić do wrzenia. Gorącą wodę z cukrem wystudzić do temperatury pokojowej. Do słoika wleć ocet, wsyp męskie kwiaty leszczyny, połowę jabłka pokrojonego na mniejsze części. Całość zalać przestudzoną wodą z cukrem. Słój przykryć gazą i odstawić w ciepłe miejsce na jeden miesiąc. Codziennie trzeba mieszać. Po miesiącu ocet przelać przez gazę i wlać do butelek z ciemnego szkła. Ocet odstawić w chłodne miejsce. Z dnia na dzień ocet będzie coraz bardziej klarowny. Ocet można dodawać do kremów (w niewielkiej ilości), nalewek oraz syropów.

Krem z pączków leszczyny

Dwie garście świeżo zerwanych pączków zalać wodą, podgrzać i odcedzić następnie wlać rozpuszczoną oliwę z oliwek, wosk pszczeli i lanolinę. Jeżeli nie mamy w/w składników tłuszczowych można użyć masło ghee. Wszystko przecedzić przez sitko z gazą do wydezynfekowanych słoików.

Proziaki, czyli placuszki z kotkami leszczynowymi (z książki Ł. Łuczaja, Dzika kuchnia)

Ok. 1 szklanki kotków ( męskich kwiatostanów ) leszczyny drobno pokroić. Z 1 szklanki mąki i 1/2 szklanki maślanki lub kwaśnego mleka oraz 1 jajko, 1 łyżeczka cukru, 1/2 łyżeczki soli i 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej zagnieść ciasto. Rozwałkować na grubsze placki, z których wykrawać kółka lub kwadraty. Piec je w piekarniku lub smażyć na patelni. Podawać świeże, z masłem, konfiturami lub miodem. Placuszki są lekko gorzkawe, ale tak jadano na wsi, na przednówku.


2 komentarze

  1. No cóż…całą tę listę powinna jeszcze uzupełnić nalewka z szyszek sosnowych:) Naturalne składniki mogą tworzyć naprawdę niesamowite potrawy. Warto zatem wykorzystywać je w jak największym stopniu.

    • Dziękuję za podpowiedź. Zrobiłam sok z szyszek sosnowych, później dodam alkohol i będzie nalewka sosnowa.

Jaka jest Twoja opinia?

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*